Διαλεκτικός βιολόγος και Κοινωνικός Δαρβινισμός (Ι)

imagesΟ Μαρξισμός είναι κυρίως γνωστός ως μέσο ανάλυσης της κοινωνικοϊστορικής ανάπτυξης. Θεωρείται ότι στοχεύει στη καθοδήγηση της επαναστατικής πρακτικής. Έχει όμως υπάρξει μακροχρόνια παράδοση της μαρξιστικής ανάλυσης στις επιστήμες. Στο σύγγραμα «Διαλεκτικός βιολόγος» οι συγγραφείς Richard Levins κ Richard Lewontin αφιερώνουν το βιβλίο στον Ενγκελς.

Κληροδοτώντας την εργασία προγενέστερων διανοούμενων ήρθε στο προσκήνιο η μη-τελεολογική επιστήμη που στηρίχτηκε σε επιστήμονες επηρεασμένους από τον Μαρξισμό. Οι R. Lewontin, R. Levins, κ S. Jay Gould το ξεκίνησαν αυτό κι έπειτα ακολούθησε το κύριο ρεύμα της εξελικτικής βιολογίας με διαλεκτική υλιστική προσέγγιση. Οι υποστηριχτές της θεωρουν ότι γενική παραδοσιακή θεώρηση της εξέλιξης ανάγεται σε ιδεολογία (κ παράγεται απ’αυτήν) με ευρύτερες εφαρμογές π.χ. στη πολιτική.

Βασικές έννοιες :

1) Η αλλαγή αποτελεί φυσικό χαρακτηριστικό κάθε φυσικού κ κοινωνικού συστήματος, σε αντίθεση με παλαιότερες κοσμοθεωρήσεις που θεωρούσαν ότι ο κόσμος δεν άλλαζε παρά μόνο με Θεϊκή βούληση.

2) Την τάξη. Έχουν γίνει προσπάθειες εντοπισμού κάποιας ροπής προς την τάξη στον αριθμό των ειδών, την ποικιλομορφία κ την σχετική τους αφθονία. Φαίνεται όμως ότι αντίληψη της εξέλιξης ως κάτι που παράγει τάξη είναι ιδεολογικό φαινόμενο χωρίς φυσικό αντίκρισμα.

3) Την κατεύθυνση. Στη φυσική αυτό αντανακλάται στην ελαχιστοποίηση της δυναμικής ενέργειας των, στη κοσμολογία, στην διαστολή του σύμπαντος. Στην κοινωνιολογία βρίσκεται στην πίστη π.χ. ότι οι κοινωνικές δομές γίνονται πιο πολυσύνθετες κ η εργασία πιο εξειδικευμένη.

4) Την Πρόοδο. Για τους εξελικτικούς βιολόγους του 19ου αιώνα εξέλιξη σήμαινε πρόοδος, κίνηση απ’το χειρότερο προς το καλύτερο. Η ιδέα της προόδου όμως εισάγει κάποιου είδους «ηθική» αξιολόγηση, κάτι που δεν εισήγαγε η κατεύθυνση προς την πολυπλοκότητα.

5) Την τελειότητα. Το κατά πόσο είναι «τέλειος» ένας οργανισμός καθορίζεται απτο περιβάλλον του, η «τελειότητα» του δεν εξασφαλίζει την επιβίωσή του καθώς το περιβάλλον αλλάζει διαρκώς.


Την εποχή του Δαρβίνου είχε αρχίσει να υπερβαίνεται η Πλατωνική αντίληψη ότι τα υλικά αντικείμενα είναι ατελείς αναπαραστάσεις ιδεατών οντοτήτων κ ότι οι διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται μέσα σένα είδος είναι μορφή παρέκκλισης απτό ιδανικό. Η θεωρία του Lamarck, υποστήριζε ότι τα επίκτητα χαρακτηριστικά των οργανισμών κληρονομούνται κ ότι η συσσώρευση των επίκτητων αλλαγών δια μέσου των γενεών οδηγεί στην εξέλιξη. Οι επίκτητες διαφοροποιήσεις δημιουργούνται μέσω της προσπάθειας του οργανισμού να αλλάξει. Η επανάσταση που έφερε ο Δαρβίνος ήταν ότι εισήγαγε την ιδέα πως οι διαφοροποιήσεις μέσα σε ένα είδος είναι η προϋπόθεση για την εξέλιξη κ τη δημιουργία νέων ειδών. Αυτή η θεώρηση βασίζεται στο ότι 1) τα είδη παρουσιάζουν εσωτερική ποικιλομορφία 2) Τα χαρακτηριστικά κάθε γονέα κληρονομούνται 3) την αρχή της φυσικής επιλογής.

Αδυναμίες αυτής της θεωρίας ήταν ότι: 1) Δεν εξηγούσε γιατί υπάρχουν οι διαφοροποιήσεις μέσα σε ένα είδος 2) Ο μηχανισμός της κληρονομικότητας που προτάθηκε θα οδηγούσε στην ομοιογενοποίηση του είδους, όπως το ανακάτεμα διαφορετικών χρωμάτων οδηγεί τελικά σε ένα μοναδικό χρώμα κ 3) Δεν εξηγούσε πώς ένα είδος μπορεί να χωριστεί σε δύο. Ο Δαρβίνος έδωσε ικανοποιητική απάντηση μόνο στο τελευταίο, εξηγώντας πώς η τοπική απομόνωση 2 πληθυσμών του ίδιου είδους μπορούσε να οδηγήσει σε 2 διαφορετικά είδη.

Η έννοια της εξέλιξης προβαλλόμενη σε κοινωνικά φαινόμενα, απ’τή μία πλευρά υποδαύλιζε τα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων αφού υπερέβαινε την θεώρηση ενός κόσμου στατικού. Απτήν άλλη, συχνα θεωρουμε την εξέλιξη ως προοδευτική διαδικασία που οδηγεί σε κατάσταση ισορροπίας όπου οι έμβιοι οργανισμοί προσαρμόζονται στο περιβάλλον. Αυτή η άποψη (βιολογικού ντετερμινισμού), χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει τις ανισότητες, υποστηρίζοντας ότι οι διαφορές στις δυνατότητες μεταξύ των ανθρώπων είναι έμφυτες κ κληρονομούνται βιολογικά. Επιπλέον υποτίθεται ότι είναι ίδιον της ανθρώπινης φύσης να παρέχονται περισσότερες απολαβές σε εκείνους με «σωστά είδη γονιδίων». Μια τέτοια μηχανιστική, επιστήμη εξυπηρετεί απόλυτα την ιδεολογία της άρχουσας τάξης.

image.ashxΑυτή την γραμμή σκέψης ο Wilson, στην «Kοινωνιοβιολογία, η νέα σύνθεση», την πάει παραπέρα υποστηρίζοντας ότι: «Η κοινωνική συμπεριφορά των ατόμων δραστηριοποιείται από κίνητρα κ ανάγκες που είναι βιολογικά προκαθορισμένες, εγγεγραμμένες στο γενετικό υλικό κ στόχο έχουν την διαιώνιση του είδους κ κατ’ επέκταση του γονότυπου του ατόμου. Το αποτέλεσμα είναι άτομα με προνομιούχο γονότυπο να ζουν σε βάρος ατόμων που μειονεκτούν κ να διαιωνίζουν τα γονίδιά τους. Οι κοινωνικοί θεσμοί αποτελούν μηχανισμούς που προωθούν τη μεταβίβαση DNA».

Μπορεί όντως οργανισμοί με εντελώς διαφορετικούς προγόνους να ανέπτυξαν ανάλογα χαρακτηριστικά για να αντιμετωπίσουν όμοιες εξωτερικές προκλήσεις. Π.χ. Τα έντομα, τα πουλιά κ οι νυχτερίδες ανέπτυξαν όλα φτερά προκειμένου να πετάξουν. Υπάρχουν λοιπόν συγκεκριμένα «προβλήματα» που θέτει το περιβάλλον κ στα οποία η εξέλιξη παρέχει τη λύση; Όχι ακριβώς. Τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά, ακόμη κ αν αγνοήσουμε (όπως οι οπαδοί του βιολογικού ντετερμινισμού) την αλληλεπίδραση του οργανισμού με το περιβάλλον. Στο μόριο του DNA, ανάμεσα στα γονίδια, υπάρχουν μεγάλες ποσότητες ανεξερεύνητου υλικού (όπως τα cis-ρυθμιστικά στοιχεία) που αποφασίζουν πού πότε κ πόσο θα εκφραστεί το κάθε γονίδιο ξεχωριστά. Αλλά ακόμη κ η γνώση της πλήρους αλληλουχίας του ανθρώπινου DNA δεν μπορεί να δώσει ουσιαστική λύση για τα χαρακτηριστικά του οργανισμού, πόσο μάλλον για τη κοινωνία.

Όπως λέει κι ο Lewontin «Δεν μπορούμε να εξάγουμε κάποια αιτιακή πληροφορία από μηνύματα του DNA γιατί οι ίδιες «λέξεις» έχουν διαφορετικό μήνυμα σε διαφορετικά πλαίσια κ επιτελούν πολλαπλές λειτουργίες σε ένα δεδομένο πλαίσιο, όπως συμβαίνει κ σε κάθε σύνθετη γλώσσα». Το να ξέρεις το λεξιλόγιο του γενετικού κώδικα δεν σημαίνει ότι γνωρίζεις κ το συντακτικό του. Δεν υπάρχουν δηλαδή «δυνατά» κ «αδύναμα» γονίδια αφού η επίδρασή τους εξαρτάται κάθε φορά απτο υπόλοιπο γονιδίωμα. Για παράδειγμα όταν μεταφέρθηκε το γονίδιο που ελέγχει την παραγωγή μιας ανθρώπινης αυξητικής ορμόνης σε έμβρυο ποντικού, το ποντίκι αναπτύχθηκε δύο φορές περισσότερο απ’το φυσιολογικό του μέγεθος. Όταν όμως το ίδιο γονίδιο εισήχθηκε στο έμβρυο ενός γουρουνιού, το μέγεθος αυτού δεν άλλαξε.

Οι Levins κ Lewontin απορρίπτουν αυτές τις μονόπλευρες κ μηχανιστικές υπεραπλουστεύσεις. Υποστηρίζουν μια διαλεκτική κ υλιστική προσέγγιση που θεωρεί ότι ο κόσμος «είναι συνεχώς εν κινήσει». Κατ’ αρχήν, δεν είναι αλήθεια ότι η ανάπτυξη ενός οργανισμού είναι καθορισμένη απτα γονίδιά του. Κ κατά δεύτερον, δεν είναι αλήθεια ότι η ζωή, ο θάνατος κ η διαιώνιση ενός οργανισμού είναι συνέπεια του πώς ο οργανισμός έδρασε σε ένα αυτόνομο περιβάλλον. Αντιθέτως, οι σταθερές γίνονται μεταβλητές, οι αιτίες γίνονται αποτελέσματα, κ τα συστήματα αναπτύσσονται καταστρέφοντας, πολλές φορές, τις συνθήκες που τα γέννησαν. Παράδειγμα αποτελούν τα λευκά κωνοφόρα στη Νέα Αγγλία τα οποία δημιουργούν τόσο πυκνή σκιά που οι ίδιοι τους οι σπόροι δεν μπορούν να αναπτυχθούν. Στην περίπτωση του σπίνου, π.χ., η φυσική επιλογή καθορίζει το μέγεθος της ουράς των αρσενικών όχι μόνο απτις αεροδυναμικές απαιτήσεις για βέλτιστη πτήση (για να αποφεύγει θηρευτές), αλλά κ απτον αντίρροπο παράγοντα της έλξης που ασκεί στα θηλυκά η μεγάλη ουρά. Έτσι, «το μέσο μήκος ουράς προκύπτει ως αποτέλεσμα συμβιβασμού ανάμεσα στη «λειτουργική» επιλογή, που τείνει να κάνει τις ουρές κοντές, κ τη φυλετική, που τείνει να τις κάνει πιο μακριές».

Ακόμη, ο φαινότυπος ενός οργανισμού (η μορφολογία, φυσιολογία, ο μεταβολισμός κ η συμπεριφορά του) δεν είναι αποτέλεσμα αποκλειστικά του DNA που κληρονόμησε, αλλά κ των περιβαλλοντικών συνθηκών στις οποίες μεγάλωσε σε κάθε αναπτυξιακό του στάδιο. Το περιβάλλον γινόταν αντιληπτό ως κάτι που καθόριζε την εξελικτική διαδικασία μέσω της φυσικής επιλογής, αλλά όχι κ κάτι που επηρεαζόταν εξίσου απ’την εξέλιξης της ζωής. Ο Δαρβίνος ειπε ότι η διαφοροποιήσεις μέσα σε ένα είδος είναι μια εσωτερική διαδικασία οπου οι εξωτερικές συνθήκες δεν επιδρουν. Αλλά οι Levins κ Lewontin τόνισαν πως για να γίνει κατανοητή η εξέλιξη της ζωής κ οι μετασχηματισμοί, είναι απαραίτητο να θεωρηθούν οι σύνθετες αλληλεπιδράσεις τόσο των εξωτερικών όσο κ των εσωτερικών διαδικασιών.


Οι σύγχρονοι γενετιστές συχνά εστιάζουν αποκλειστικά στο εσωτερικό γενετικό υλικό. Αντιτιθέμενοι σ’αυτή την γενετική αιτιοκρατία κ τον αναγωγισμό, οι Levins κ Lewontin, εξηγούν ότι ο οργανισμός είναι η συνέπεια μιας διαδικασίας που διαρκεί απ’τη στιγμή της σύλληψης μέχρι τη στιγμή του θανάτου. Ανά πάσα στιγμή τα γονίδια, το περιβάλλον, η τύχη, κ ο οργανισμός συμμετέχουν από κοινού. Η φυσική επιλογή δεν είναι το αποτέλεσμα του πόσο καλά ο οργανισμός λύνει ένα σύνολο σταθερών προβλημάτων που δημιουργούνται απ’το περιβάλλον, αφού το περιβάλλον κ οι οργανισμοί αλληλοκαθορίζονται. Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η αρχική ατμόσφαιρα της γης, δεν περιείχε καθόλου οξυγόνο, αλλά κυρίως μεθάνιο, αμμωνία, διοξείδιο του άνθρακα κ υδρατμούς. Το οξυγόνο προήλθε απτη φωτοσύνθεση των φυτών κ ήταν δηλητήριο για τους έμβιους οργανισμούς που ζούσαν όταν εμφανίστηκε. Όταν κατέκλεισε την ατμόσφαιρα εξαφάνισε την πλειοψηφία των μορφών ζωής που υπήρχαν. Η αλληλεπίδραση, όμως, αφορά κ το πώς οι οργανισμοί μετατρέπουν τα φυσικά σήματα κ τα ερεθίσματα απ’το εξωτερικό περιβάλλον σε πληροφορία που προκαλεί φυσικές αλλαγές στους ίδιους. Η βιολογική δομή κάθε είδους θα καθορίσει α) εάν μια φυσική πραγματικότητα παραλαμβάνονται ως πληροφορία, β) το πώς θα ερμηνευτεί κ γ) τι αντίδραση θα προκαλέσει. Για παράδειγμα το υπεριώδες φως βοηθά τις μέλισσες να βρουν τροφή, ενώ προκαλεί καρκίνο του δέρματος στον άνθρωπο.

Η ανακάλυψη των υπολειμμάτων του Homo floresiensis, ενός άγνωστου μέχρι πρόσφατα ανθρωποειδούς, χαρακτηρίστηκε από κάποιους ακαδημαϊκούς ως η μεγαλύτερη ανακάλυψη της ανθρωπολογίας τα τελευταία 50 χρόνια. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα μικρό ανθρωποειδές, με ύψος περίπου ένα μέτρο στην ενήλικη φάση του κ με ενδοκρανιακό όγκο μικρότερο από το 1/3 του σύγχρονου ανθρώπινου εγκεφάλου. Oι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι είναι πιθανότατα απόγονος του Homo erectus κ εξελίχθηκε σε μακρόχρονη απομόνωση. Μια ακόμη ενδιαφέρουσα πλευρά είναι ότι ο Homo floresiensis έζησε μέχρι κ 18.000 χρόνια πριν, ταυτόχρονα με τους σύγχρονους ανατομικά ανθρώπους. Θα έπρεπε λοιπόν να μας εκπλήσσει ότι το γένος μας, ο Homo, γέννησε ένα είδος νάνων το οποίο έζησε ταυτόχρονα για μεγάλο διάστημα της εξελικτικής μας ιστορίας; Ένας διαλεκτικός βιολόγος θα απαντούσε αρνητικά.

koinonikos-darvinismos4563


Ο S.Gould έπαιξε κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη της διαλεκτικής άποψης στην εξελικτική διαδικασία. Μεταξύ των πολλών συνεισφορών του είναι κ μια θεωρητική διατύπωση για το πώς η διαλεκτική αλληλεπίδραση μεταξύ των εσωτερικών δομικών περιορισμών των οργανισμών («νόμοι της μορφής») κ οι εξωτερικές πιέσεις του περιβάλλοντος (φυσική επιλογή) παράγει τις διαδικασίες της εξελικτικής αλλαγής που παρατηρείται. Επομένως, η εξελικτική διαδικασία είναι μια διαλεκτική αλληλεπίδραση μεταξύ εσωτερικού κ του εξωτερικού, με τον ίδιο σχεδόν τρόπο που ο φαινότυπος των μεμονωμένων οργανισμών είναι μια διαλεκτική αλληλεπίδραση μεταξύ γονιδίων κ περιβάλλοντος.

Οι Gould κ Lewontin απορρίπτουν τη πολιτικά παρακινημένη προσπάθεια να διαχωριστούν οι γενετικοί κ περιβαλλοντικοί παράγοντες κατά τη διαμόρφωση της φαινοτυπικής μορφής ενός οργανισμού (δηλ της μορφής που πραγματικά παρατηρείται), σαν να είναι απλά προσθετικοί παράγοντες που δεν αλληλεπιδρούν. Ο πολιτικά ανέντιμος χαρακτήρας ενός τέτοιου χωρισμού είναι εμφανής, παραδείγματος χάριν, στην αξίωση ότι I.Q. είναι ένα μέτρο της νοημοσύνης που καθορίζεται κυρίως γενετικά. Αντ’ αυτού, οι διαλεκτικοί βιολόγοι υποστηρίζουν ότι υπάρχει έντονη «αλληλοδιείσδυση» του γενότυπου κ του περιβάλλοντος που παράγει το φαινότυπο του I.Q..

Όμως η επιστήμη κ η επιστημονική έρευνα, υπό την κεφαλαιοκρατία γίνονται αντιληπτές ως προϊόντα. Η έρευνα είναι επιχειρηματική επένδυση, κι έτσι τα έξοδα της ανταγωνίζονται με άλλες εταιρικές προτεραιότητες. Ο καταμερισμός της εργασίας έχει γίνει ένα σημαντικό μέρος της έρευνας κι έτσι οι περισσότεροι επιστήμονες έχουν εξειδικευμένες δεξιότητες. Η επιστήμη υποτάσσεται στα αστικά συμφέροντα κ αποθαρρύνεται από το να υπηρετήσει πανανθρώπινους στόχους. Ακόμη κ οι Μαρξιστές επιστήμονες που ζουν σε καπιταλιστικές χώρες, δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα μέσα που διαθέτουν για να αναπτύξουν μια επιστήμη όπως θα θελαν. Κι αυτό γιατί οι προσεγγίσεις τους χαρακτηρίζονται «μη ρεαλιστικές», δηλαδή ασύμβατες με τις απαιτήσεις του κεφαλαίου κ τις κυρίαρχες ιδεολογίες.

Για τις συντηρητικές πολιτικές ιδεολογίες το άτομο προηγείται οντολογικά της κοινωνικής οργάνωσης κι επομένως η δομή της κοινωνίας είναι εν πολλοίς γενετικά καθορισμένη. Τόσο οι φιλελεύθεροι όσο κ η αναρχική αριστερά αποδέχονται η κοινωνία δομείται με βάση την βιολογικά καθορισμένη ανθρώπινη φύση, αλλά θεωρούν ότι η τελευταία έχει άλλα χαρακτηριστικά. Ενώ οι συντηρητικοί της αποδίδουν π.χ. επιθετικότητα, κτητικότατα κ ξενοφοβία, οι αριστεροί αναρχικοί υποστηρίζουν ότι έχει συνεργατικότητα κ αλτρουϊσμό, αλλά οι άνθρωποι εξωθούνται στον ανταγωνισμό από ένα τεχνητό κόσμο. Οι συγγραφείς του «διαλεκτικού βιολόγου» υποστηρίζουν ότι το ίδιο το ερώτημα «Τι είναι η ανθρώπινη φύση;» είναι προβληματικό. Πιστεύουν ότι αντανακλά έναν Πλατωνικό ιδεαλισμό. Κι ότι η προσπάθεια να εντοπιστεί κάποια κρυμμένη ομοιομορφία που ονομάζεται «ανθρώπινη φύση» ανήκει στον προ-δαρβίνειο ιδεαλισμό της επιστημονικής σκέψης. Η διαλεκτική οπτική αναγνωρίζει την ετερογένεια τόσο της προσωπικής ιστορίας κάθε ατόμου όσο κ των κοινωνικών εξελίξεων. Βιολογικές λειτουργίες όπως η διατροφή κ η σεξουαλικότητα έχουν αποκτήσει νέα χαρακτηριστικά κ σκοπούς, καθώς ο άνθρωπος εντάχθηκε σε κοινωνικά πλαίσια που τους προσέδωσαν άλλο περιεχόμενο.

Η διαλεκτική αντιπρόταση που προτείνουν οι Levins κ Lewontin δίνει έμφαση στις πολυδιάστατες αλληλεπιδράσεις στη συμπεριφορά των σύνθετων συστημάτων. Υποστηρίζουν ότι κάθε ενοποιημένο σύνολο καθορίζεται απ’τις σχέσεις των ετερογενών μερών του, τα οποία δεν προϋπήρχαν ως ανεξάρτητες οντότητες. Οι ιδιότητες των μερών δεν είναι δεδομένες, αλλά αποκτιούνται απ’την ύπαρξή τους μέσα στο όλο. Η θέση τους μπορεί να συνοψιστεί σε τέσσερις αρχές: 1) Το όλο αποτελείται από ετερογενή στοιχεία που δεν έχουν προηγούμενη ανεξάρτητη υπόσταση ως μέρη. 2) Οι ιδιότητες των μερών δεν προϋπήρχαν ανεξάρτητα απ’τό όλον αλλά γεννώνται μέσω της πολυσύνθετης αλληλεπίδρασης μαζί του. π.χ. ένας άνθρωπος μόνος δεν θα μπορούσε να πετάξει. Ωστόσο στα πλαίσια που του παρέχουν οι κοινωνικές κ πολιτιστικές δομές μπορεί να το κάνει, εφ’ όσον ανεβεί σε αεροπλάνο. Όμως δεν είναι η κοινωνία ως όλον που πετάει, δεν απέκτησε το όλον μια νέα ιδιότητα, αλλά ο συγκεκριμένος άνθρωπος. 3) Η «αλληλοδιείσδυση» των μερών κ του όλου έχει ως συνέπεια την «ανταλλαγή» του ρόλου του υποκειμένου-αντικειμένου, της αιτίας κ του αποτελέσματος. 4) Η αλλαγή είναι χαρακτηριστικό όλων των συστημάτων, αφού τα στοιχεία που τα αποτελούν αναδημιουργούν το ένα το άλλο κ αναδημιουργούνται απ’το όλον.

Με βάση αυτές τις αρχές, πολλές θέσεις που θεωρούνταν αυτονόητες, αναθεωρούνται. Π.χ., η κλασική βιολογία πάντα ξεχώριζε τους εξωγενείς κ ενδογενείς παράγοντες ενός οργανισμού ως ανεξάρτητες μεταβλητές. Κρατούσε τη μία σταθερή για να μελετήσει την άλλη. Η εμβρυολογία, αγνοούσε τους εξωγενείς παράγοντες ενώ η εξελικτική βιολογία εστίαζε μόνο σε αυτούς θεωρώντας ότι οποιαδήποτε προτιμητέα μεταβολή του είδους θα ήταν διαθέσιμη μέσω μεταλλάξεων. Ωστόσο κανένα τετράποδο δεν απέκτησε ποτέ φτερά χωρίς να «θυσιάσει» δύο απτα άκρα του, όποιες κ να ήταν οι εξωτερικές συνθήκες. Κ οι ίδιοι οι νόμοι της αλλαγής όμως μετασχηματίζονται αφού τα συστήματα αλλοιώνουν τις συνθήκες που τα δημιούργησαν.

Για παράδειγμα στις σημερινές συνθήκες, δε θα μπορούσε να εμφανιστεί ζωή από ανόργανη ύλη λόγω της παρουσίας του οξυγόνου που θα οξείδωνε κάποια απαραίτητα μόρια. Η βάση επί της οποίας αναπτύχθηκε η ζωή ήταν αναντίστοιχη της φύσης κ του χαρακτήρα της σημερινών βιολογικών μορφών. Για να εμφανιστούν, έπρεπε το περιβάλλον να γίνει πιο ευνοϊκό. Οι πρώτοι οργανισμοί επιβίωσαν καταναλώνοντας απλά βιομόρια που έβρισκαν σε έτοιμη μορφή, ενώ δεν χρειάζονταν οξυγόνο για την συντήρησή τους. Σταδιακά όμως οι έτοιμες τροφές έτειναν να εξαφανιστούν, οπότε ανέκυψε πρόβλημα επιβίωσης. Όσα «πρωτοκύτταρα» είχαν την ικανότητα να χρησιμοποιούν ως πηγή ενέργειας ακόμη απλούστερα μόρια κ ηλιακή ενέργεια επέζησαν κ επικράτησαν. Έτσι εμφανίστηκαν τα πρώτα αυτότροφα κύτταρα πριν 3 δισεκ χρόνια κ άρχισαν να πραγματοποιούνται οι πρώτες φωτοσυνθετικές διαδικασίες. Ο βαθμιαίος εμπλουτισμός της ατμόσφαιρας με οξυγόνο, ήταν που παρείχε τη νέα δυνατότητα οργάνωσης της ζωής σε ανώτερο επίπεδο.

Αποκαλύπτεται πώς η όποια «σταθερότητα» παρατηρείται στη φύση οφείλεται σε μια δυναμική ισορροπία που μπορεί ανά πάσα στιγμή να καταστεί ασταθής. Μέσα απ’αυτή τη δυναμική αντίληψη του κόσμου αναδύεται η πιο πολυσυζητημένη κ δύσκολη σύλληψη της διαλεκτικής σκέψης: Η αρχή της αντιπαράθεσης. Για κάποιους η αντιπαράθεση περιγράφει το πώς αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο κ όχι το πώς αυτός πραγματικά είναι. Για άλλους έχει κ πολιτικό περιεχόμενο αφού θεωρούν την πάλη των τάξεων ως κινητήρια κοινωνική δύναμη. Έτσι προσδίδουν στην αντιπαράθεση οντολογικό περιεχόμενο όσον αφορά στις ανθρώπινες κοινωνίες. Για τους Levins κ Lewontin, η αρχή της αντιπαράθεσης περιγράφει οντολογία σε όλα τα επίπεδα. Κοινωνικά κ φυσικά.

Ο κόσμος είναι κόσμος αλλαγών, λόγω των υπαρχουσών κ εξελισσόμενων παραγόντων που αλληλεπιδρούν κ οι οποίοι τον μετασχηματίζουν. Τα πράγματα αλλάζουν λόγω της επίδρασης αντιτιθέμενων δυνάμεων που ασκούνται σε αυτά. Κ τα πράγματα είναι όπως είναι λόγω της προσωρινής ισορροπίας συντιθέμενων κ αντιτιθέμενων δυνάμεων. Έτσι, η σταθερότητα κ η ισορροπία δεν αποτελούν φυσικές καταστάσεις των πραγμάτων, όπως υποθέτει συχνά το κυρίαρχο επιστημονικό ρεύμα, αλλά χρήζουν ερμηνείας ως προσωρινές δυναμικές καταστάσεις.

Συνεχεια  —->  Διαλεκτικός βιολόγος και Κοινωνικός Δαρβινισμός (ΙΙ)

Advertisements

~ από Epikss στο Σεπτεμβρίου 1, 2014.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s