Game of thrones και Άρχοντας των δαχτυλιδιών!

game-of-thrones-get-ready-for-deaths-of-more-favorite-characters-in-the-new-season-e1410504889481Τηλεοπτική υπερπαραγωγή, αναμφισβήτητα συναρπαστική κ ταυτόχρονα «προκλητική», καθώς πρέπει να εξυπηρετηθούν κ οι «ανάγκες» του θεάματος, η τηλεοπτική σειρά Game of Thrones αποτελεί παγκόσμιο τηλεοπτικό «γεγονός». Ως τέτοιο προκάλεσε συζητήσεις, μέγα τμήμα των οποίων, όμως, απλως αρκείται στο να κατατάξει τη σειρά στο «ράφι» των «φανταστικών» ιστοριών.

Το Game of Thrones, ωστόσο, με μια διαφορετική «ανάγνωση» μπορεί να οδηγήσει στην απόκτηση ουσιαστικών γνώσεων. Στη σειρά συμπυκνώνεται μια ολόκληρη εποχή σοβαρότατων αλλαγών μέσα στο φεουδαρχικό σύστημα, οι οποίες με τη σειρά τους επρόκειτο να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη εκείνων των υλικών όρων που θα οδηγούσαν αργότερα στην ανατροπή της φεουδαρχίας κ στην αντικατάστασή της από ένα ανώτερο κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό, τον καπιταλιστικό.

Η συνισταμένη του Game of Thrones είναι η διαμάχη μεταξύ διαφόρων φεουδαρχικών οίκων, για την κατάληψη του θρόνου του απόλυτου μονάρχη κ την καθυπόταξη κάτω από τη δική του λόγχη όλων των υπολοίπων. Η καθυπόταξη αυτή σήμαινε ταυτόχρονα κ την ενοποίηση της «χώρας», άρα κ τη συνένωση κ τον πολλαπλασιασμό που αυτή συνεπάγεται των μέχρι τότε διάσπαρτων παραγωγικών δυνάμεων με κύρια ανάμεσά τους την ανθρώπινη εργατική δύναμη.

Ταυτόχρονα, όλοι οι φεουδάρχες έχουν οικοδομήσει ένα τεράστιο τείχος στα βόρεια της «χώρας» που χωρίζει τον «πολιτισμένο» κόσμο τους από τους «βάρβαρους» που ζουν βόρεια του τείχους. Απόκληροι κ εγκληματίες, άνθρωποι που δεν μετείχαν στην παραγωγική διαδικασία απάρτιζαν τη Νυχτερινή Φρουρά, όπως ονομαζόταν η φρουρά του τείχους, έτοιμοι να πεθάνουν στο άγριο κρύο προκειμένου να υπερασπιστούν τον πολιτισμό. Ομως, η φρουρά δεν απαρτιζόταν μόνο από αυτούς. Στη σειρά, ο Τζον Σνόου μπαίνει στη Νυχτερινή Φρουρά, αν κ είναι αριστοκρατικής καταγωγής, αλλά νόθος, πράγμα που σημαίνει πως δεν είχε νόμιμα δικαιώματα στην κληρονομιά του οίκου του φεουδάρχη πατέρα του.

Ο φεουδάρχης που είχε υπό την κατοχή του τις πιο ανεπτυγμένες υλικές προϋποθέσεις, προηγείτο στην «κούρσα» για την απόλυτη μοναρχία,game-of-thrones-poster_85627-1920x1200 με τρόπαιο τον «Σιδηρούν Θρόνο», ο οποίος έξοχα παρουσιάζεται ως φτιαγμένος από τα σπαθιά των ηττημένων φεουδαρχών από τον πρώτο βασιλιά που κατάφερε να προελάσει στη χώρα, προτού κι αυτός με τη σειρά του δολοφονηθεί από ανταγωνιστές του.
.
Ο τηλεθεατής μπορεί να διακρίνει αυτήν την ανάπτυξη των υλικών προϋποθέσεων σε κάθε οίκο, αν παρατηρήσει πρώτα απ’ όλα προσεκτικά τα σφυρηλατημένα όπλα. Η φράση «σπαθί από βαλυριανό ατσάλι», που επανέρχεται συχνά στη σειρά, είναι σαφής ένδειξη του επιπέδου ανάπτυξης μιας ορισμένης δεξιότητας στην κατεργασία του σιδήρου, που προφανώς δεν περιοριζόταν μόνο στα σπαθιά. Αλλά δεν είναι μόνο τα όπλα, είναι κ τα κτίρια, οι τεχνικές κατασκευές, τα βιβλία και η δυνατότητα των φεουδαρχών να διαβάζουν. Η σοβαρότερη όμως ένδειξη του βαθμού ανάπτυξης κ ωρίμανσης του φεουδαρχικού κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού – που εγκυμονεί το πέρασμα σε άλλο σχηματισμό – είναι το ολοένα κ περισσότερο πύκνωμα των ανταλλαγών με χρήμα.

Για να γίνει κάτι τέτοιο, σε εκείνους τους αιώνες, οι προϋποθέσεις ήταν από τη μια αύξηση του πληθυσμού κ η ολοένα κ περισσότερο γειτνίασή του, άρα κ η αύξηση των αναγκών που δεν μπορούν πλέον να καλυφθούν με απλή ανταλλαγή προϊόντων που παράγει ο καθένας «μόνος» του κ μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του με προϊόντα που παράγει ο «άλλος». Οι ανάγκες αυτές με τη σειρά τους οδήγησαν στην ολόπλευρη ανάπτυξη της παραγωγής κ στη δημιουργία αγοράς. Ολη αυτή η κίνηση αναγκαία οδήγησε στη γέννηση, επέκταση κ καθιέρωση των χρηματικών ανταλλαγών, στην καθιέρωση των εμπορευματικών ανταλλαγών. Το επόμενο ιστορικά αναγκαίο βήμα ήταν η παραγωγή για την αγορά.

Εν προκειμένω, ο άρχοντας που με το χρήμα είχε τη δυνατότητα να αγοράζει αρχικά στρατό, κ στο πέρασμα των χρόνων, εργατική δύναμη, προηγείτο στον αγώνα για την απόλυτη εξουσία. Η «οικονομία», όμως, ήταν μόνο η υλική βάση των μεγάλων αλλαγών που είχαν την αντανάκλασή τους κ στις κοινωνικές σχέσεις. Το γεγονός ότι οι Δοθράκι, μια ορδή ιππέων κ άγριων πολεμιστών που μιλούσαν μια γλώσσα την οποία καταλάβαιναν μόνον αυτοί κ που λόγω μη ανεπτυγμένων υλικών βάσεων οργάνωσής τους είχαν απομονωθεί από τις κοινωνικές σχέσεις με την υπόλοιπη «χώρα», είναι χαρακτηριστικό για τα παραπάνω.

Η θέση της γυναίκας: Οι γυναίκες κατέχουν πρωτεύουσα θέση στο Game of Thrones. Από τις πόρνες – το γυναικείο κορμί ως εμπόρευμα – ως τις αρχόντισσες, από τις μικρές κόρες του άρχοντα Νεντ Σταρκ ως την εκθαμβωτική Ντενέρις Ταργκέριεν, κι αυτές με τη σειρά τους – αν δεν μείνει η ματιά στα τηλεοπτικά «κορμιά» κ στο «σεξ» – αποτυπώνουν τις μεταβατικές φάσεις του κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού.
 .
Στις πιο «παλιές» κοινότητες, απτους «βάρβαρους» βόρεια του τείχους, ως την Ντενέρις Ταργκέριεν, εκπροσωπούν τις γυναίκες της παλιάς κοινωνικής οργάνωσης των «γενών», την οργάνωση της εποχής της μητριαρχίας. Γι’ αυτό έχουν γνώμη που την εκφράζουν ακόμη. Η «βάρβαρη» που ερωτεύθηκε ο Τζον Σνόου, πολεμούσε ισάξια με τους συντρόφους της, της φυλής, η Ντενέρις, όταν αρρώστησε ο τρομερός σύντροφός της Καλ Ντρόγκο δεν θα διστάσει να τον σκοτώσει κ να πάρει η ίδια τα ηνία της φυλής των Δοθράκι κ να διεκδικήσει το θρόνο.

Στην «πολιτισμένη» χώρα, εκεί όπου με υλική προϋπόθεση το υπερπροϊόν δηλαδή το προϊόν που είχε παραχθεί πάνω απτις ανάγκες – η κοινωνία είχε περάσει στην ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής με αντανάκλασή της την πατριαρχία, οι γυναίκες έχουν αποσυρθεί από το προσκήνιο. Η παλιά ισχύς τους, που βασιζόταν όμως σε χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης συνολικά της κοινωνίας, πάσχιζε να διατηρηθεί μέσω διαφόρων «γυναικείων τεχνασμάτων» που οι χιλιετίες της αλλοτρίωσης στην ταξική κοινωνία έχουν οδηγήσει στο να θεωρούνται «φυσιολογικές». Η «δουλειά» τους πλέον, ως αρχόντισσες, είναι να γεννούν γιους για να γίνουν βασιλιάδες, ενώ από την άλλη η «σύνδεση» της κοκκινομάλλας πόρνης του «επαγγέλματός» της με τις μετακινήσεις των στρατών που δημιουργούσαν «αγορά», αποτυπώνει λαμπρά το ρόλο της εμπορευματικής οικονομίας στη θέση της γυναίκας.

White_Walker_2x10Ο ρόλος του μύθου: Η σειρά Game of Thrones περιέχει πολλά μυθολογικά στοιχεία, ιδιαίτερα όταν αναφέρεται στους «βάρβαρους». Η αναφορά τέτοιων στοιχείων μπορεί να δίνει τη μορφή «παραμυθιού», όμως δεν είναι σωστό να παραβλέπει κανείς τη σημασία των μύθων ως πρώτη μορφή κοινωνικής συνείδησης, ως πρώτη μορφή συνολικής «εποπτείας» του κόσμου, η οποία βαθμιαία οδήγησε στη δημιουργία πιο ανεπτυγμένων μορφών κοινωνικής συνείδησης, ως τη γέννηση και ανάπτυξη της Φιλοσοφίας.

Πώς «τελειώνει» το Game of Thrones; Αναφέρεται πως ο συγγραφέας του έργου, Τζ. Μάρτιν, δεν έχει καταλήξει ακόμα στο πώς τελειώνει το έργο του, τη συγγραφή του οποίου ξεκίνησε το 1996. Ανεξάρτητα από τη λύση που θα δώσει ο συγγραφέας, η απάντηση έγκειται στο ότι η ίδια η εξέλιξη της κοινωνίας δείχνει το τέλος της σειράς: Ενας συγκεκριμένος κοινωνικοοικονομικός σχηματισμός θα αντικατασταθεί από έναν ανώτερο. Η μόνη δε μέθοδος για να αναγνωστεί αυτή η απάντηση είναι ο ιστορικός υλισμός.

[Το παραπάνω κείμενο ηταν  αναδημοσίευση από άρθρο του Ριζοσπάστη ]

Από προσωπική εμπειρία γνωρίζω ότι κάποιοι θεώρησαν τη παραπάνω ανάλυση υπερβολική. Υποστήριξαν ότι αυτά τα νοήματα δεν περιέχονται στη σειρά αλλά ουσιαστικά τα εκβίασαν άνθρωποι που βλέπουν τα πάντα με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Η φαντασία όμως είναι ανίκανη να υπερβεί τη πραγματικότητα. Η πραγματικότητα απλούστατα προηγείται της φαντασίας κ έχει ήδη διαπλάσει τη συνείδηση αυτού που φαντασιώνεται. Όλα τα μυθολογικά έργα είναι γεμάτα από αλληγορίες, ακόμη κ όταν ο δημιουργός τους δεν επιδιώκει κάτι τέτοιο, ειδικότερα μάλιστα στο έπος τέτοιες αναφορές είναι σε αφθονία γιατί συνήθως αυτοί που γράφουν έχουν μελετήσει εκτεταμένα ιστορικές περιόδους για να εμπνευστούν. Δεν είναι μόνο όμως το γεγονός ότι ο συγγραφέας, άθελα η όχι, γεμίζει το έργο με τις αντιλήψεις του. Είναι ότι κ εμείς ως αναγνώστες είμαστε ικανοί να διακρίνουμε τις ιστορικές αναφορές μέσα στο φαντασιακό πλαίσιο επειδή μοιραζόμαστε την ίδια πραγματικότητα με το συγγραφέα.

maxresdefault_1401968026338Εδώ θα αναφέρω το παράδειγμα του Άρχοντα των δαχτυλιδιών επειδή ο ίδιος ο συγγραφέας του ( Τολκιν ) υποστήριζε ότι είναι απλώς ένα παραμύθι κ δεν περιέχει νοήματα κ αλληγορίες με τη πραγματικότητα. Αυτό όμως είναι λανθασμένο για κάθε φανταστικό έργο. Στον Άρχοντα μπορεί κάποιος να βρει πάρα πολλές αναφορές σε ιστορικά γεγονότα. Για παράδειγμα έδειχνε σαν εξωτερικούς εχθρούς βρωμερά κράματα, εθνικά κ πολιτισμικά χωρίς συνοχή που προέρχονταν απτις στέπες της ανατολής κ του νότου. Πολλοί εδώ υποστηρίζουν ότι αναφέρονταν στους κινδύνους της Παγκοσμιοποιημένης  κοινωνίας κ στη μετανάστευση ( υπάρχει κ η αποψη οτι ο Τολκιν εξέφρασε με αυτο το τρόπο κάποιες ξενοφοβικές κ ρατσιστικές του τάσεις).

smigol-660_0Το μαγικό δαχτυλίδι της δύναμης του κακού, που σε κάνει αόρατο κ μπορεί να σώσει αυτόν που το φοράει χωρίς αμφιβολία τον πηγαίνει προς το κακό γιατί σε κάνει δούλο κ σκοτώνει πνευματικά. Η δύναμη του είναι απατηλή, η αίσθηση της σιγουριάς σε πηγαίνει στην απώλεια κ στην αποσύνθεση. Όπως ισχυρίζονται κάποιοι ότι λειτουργεί το χρήμα στις σύγχρονες κοινωνίες. Το κακό που κυριαρχεί στο παλάτι της Μόρντορ, ανεβασμένο στην κορυφή ενός πύργου που θυμίζει πύργο της Βαβέλ η τις μασονικές πυραμίδες του αμερικάνικου δολαρίου εμφανίζεται σήμερα πολύ πιο πραγματικό όταν βλέπουμε ολόκληρους λαούς ρημαγμένους απτην οικονομική εκμετάλλευση κ τις οικονομικές κρίσεις.

Το νόμισμα που ανήκει στις τράπεζες κ δανείζεται με λογική τοκογλυφίας στους λαούς κ στα κράτη είναι το δαχτυλίδι που χρησιμοποιείται απτο κακό για να κυριαρχήσει σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Το δαχτυλίδι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για καλό σκοπό, δεν μπορείς να το κρύψεις κ να το ξεχάσεις γιατί τείνει να γυρίσει στα χέρια του αφεντικού του που το έχει δημιουργήσει, μα δεν μπορεί ούτε να είναι απλά φυλαγμένο από ένα άτομο τίμιο κ ιδεολόγο γιατί θα τον μετέτρεπε αργά σε ένα Γκόλουμ, σ’ ένα ον εγωιστικό, γλοιώδες, αντικοινωνικό, άθλιο κ παθητικό – δηλαδή μια προσωπογραφία του σύγχρονου αστού. Το δαχτυλίδι μπορεί μόνο να καταστραφεί πετώντας το στην κόλαση που έχει δημιουργηθεί, μόνο τότε αυτό το οικοδόμημα θα γκρεμιστεί, ελευθερώνοντας τα έθνη της Μέσης Γης.

lotr_bannerΑν προσθέσουμε πως όλοι αυτοί οι τερατόμορφοι εξωτερικοί εχθροί συγκεντρώνονταν γύρω από ένα «φασιστικό» κράτος όπως αυτό της Μόρντορ, η εικόνα του κακού μοιάζει να παίρνει τη μορφή της Ναζιστικής Γερμανίας. [Διόλου περίεργο αφού η τριλογία γράφτηκε στο διάστημα ανάμεσα στο 1937 κ το 1949].

Ο πλουραλισμός των πλασμάτων στο σύμπαν του Τόλκιν, οι πολιτικές δηλώσεις που ενέχουν κ ο κρυμμένος τρόπος με τον οποίο μίλησε για μια σειρά καυτών θεμάτων της ανθρωπότητας φανερώνουν το ακαδημαϊκό του περιβάλλον, καθώς μιλάμε για λαμπρό στοχαστή με λογοτεχνικές αναζητήσεις. Η συμπαγής μυθολογία του βασίστηκε στην τεράστια γνώση του γύρω απτην πρώιμη ευρωπαϊκή ιστορία κ την κουλτούρα της Βόρειας Ευρώπης. Βλέπουμε λοιπόν, ότι το έργο συχνά «υπερβαίνει» το δημιουργό κ αυτός, ακόμη κι όταν το κάνει ασυνείδητα, δεν μπορεί παρά να εντάξει τις πραγματικές του εμπειρίες κ ανησυχίες μέσα στη μυθοπλασία του.

Advertisements

~ από Epikss στο Σεπτεμβρίου 11, 2014.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s