Ποτε Βούδας, ποτε Κομφούκιος & ποτε Λαο Τσε !

Οι τίτλοι ειδήσεών & άρθρων που περιέχουν τις λέξεις : “Γενοκτονία, αιματοκύλισμα, εγκλήματα πολέμου κλπ” είναι πλέον καθημερινοί & σχεδόν απαιτείται θάρρος ώστε να τολμήσει κάποιος να ενημερωθεί για το τι πραγματικά συμβαίνει σε διάφορα μέρη του πλανήτη. 

Οι εικόνες φρίκης & βιαιότητας που φτάνουν από το “μακρινό” Ιράκ, Αφγανιστάν, Παλαιστίνη, Ινδονησία, Αφρική, ΟΥΚΡΑΝΙΑ, ΣΥΡΙΑ (& άλλα μέρη του πλανήτη) ειναι τοσο σοκαρίστηκες που οι περισσότεροι επιλέγουμε να παρατηρούμε μέσα απο το τηλεσκόπιο της ασφαλούς απόστασης νιώθοντας αγαλλίαση που η “τύχη” μας εχει προστατέψει απο τέτοια δυστυχία.

Οι συνειδήσεις μας μοιάζουν συμπιεσμένες κάτω απο το βάρος της αβεβαιότητας & του φόβου. Πως αλλιώς θα δικαιολογούνταν το γεγονός οτι ασχολούμαστε αποκλειστικά με τις περικοπές συντάξεων (δεμένοι πάντα στους συλλογισμούς κ τα ψευτοδιλήμματα της σύγχρονης άτολμης λογικής μας) τη στιγμή που αμέτρητοι λαοί βιάζονται απο τα δολοφονικά σχέδια των ιμπεριαλιστών κ χιλιάδες άνθρωποι ανα το κόσμο γίνονται θύματα πολέμου, ξεσπιτωμού, βίας κ γενικα μιας απροσμέτρητης βαρβαρότητας ;

Αρκει μονάχα να ξεφυλλίσει κανείς τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων του τελευταίου μόνο έτους και θα διαπιστώσει οτι πλέον η βαρβαρότητα γεννιέται αβίαστα & καθημερινά σε αμέτρητες γωνίες του πλανήτη οσο κι αν εμεις επιλέγουμε να μην την αντικρίζουμε κατάματα (παρόλο που πλέον καμιά εικόνα δεν μπορεί να μας σοκάρει).

Μήπως όμως το πρόβλημα (κ ως τετοιο ονομάζω την παντελή αδράνεια της “πλειοψηφίας” απέναντι στην εξελισσόμενη βαρβαρότητα) είναι οτι δεν φτάνουν στα μάτια μας εικόνες φρίκης; Μήπως το πρόβλημα ειναι δηλαδή οτι δεν μας επιτρέπουν (ή επιλεγουμε) να ενημερωνόμαστε επαρκώς για τα οσα συμβαίνουν στον πλανήτη;

Σε καμιά περίπτωση ο άνθρωπος των “πολιτισμένων” & τεχνολογικά ανεπτυγμένων κοινωνιών δεν μπορεί να επικαλεστεί άγνοια. Οχι στον αιώνα του διαδικτύου και της γρήγορης ενημέρωσης.

Μήπως μπορεί όμως να επικαλεστεί απόσταση; Οτι δηλαδή το μούδιασμα & η απάθεια του είναι αποτέλεσμα της σιγουριάς οτι αυτος ειναι ασφαλής και οτι η δυστυχία στην οποία αναφέρομαι συμβαίνει καπου πολυ πολύ μακρυά;

Νομίζω οτι ενας τέτοιος στρουθοκαμηλισμός θα ηταν τουλάχιστον αφελής αν οχι ανήθικος & αυτοκαταστροφικος. Αυτοκαταστροφικός γιατι η “δυστυχία” χτυπάει την πορτα ολο & περισσοτέρων ανθρώπων καθημερινά. Και δεν αναφέρομαι σε τραγικές θεομηνίες, δηλαδη συμβάντα απρόβλεπτα, που την επίδραση τους ο ανθρωπος δεν μπορει να αντιμετωπίσει (οπως το πρόσφατο τραγικό σεισμό στο Νεπάλ). Μιλάω για την ρυθμιζόμενη απο το τροπο που λειτουργεί το σύστημα, βια που εξαπολύεται απέναντι στους ανθρώπους απο ανθρώπους, είτε ειναι σωματική, οικονομική η ψυχολογική.

Πως κατορθώνουμε λοιπόν (ενω η ύπαρξη μιας τρομακτικής βαρβαρότητας ειναι γεγονός & ενω ήμαστε επαρκώς ενημερωμένοι & την παρατηρούμε οχι απο απόσταση – αλλα επικίνδυνα κοντά) να συμπεριφερόμαστε σαν να αδιαφορούμε, σαν να φοράμε εναν αόρατο μαγικό μανδύα που μας προστατεύει;

Αυτό ειναι για μενα το τελευταίο διάστημα το ενδιαφέρον ερώτημα. Και είναι ενα ερώτημα που μπορει να το προσεγγίσει κανεις απο πολλές πτυχές & να καταληξει σε πολλες απαντήσεις. Επειδη όμως σκοπός του παρόντος άρθρου δεν ειναι να επιχειρήσει καποια εκ βαθέων ανάλυση του θέματος, θα πραγματοποιήσω μονάχα μια σύνδεση που θα μπορούσε ισως & να φαντάζει αρχικα άστοχη. Οσο κι αν φαίνεται παράδοξο όμως το ζήτημα που ανέφερα έφερε πρόσφατα στο μυαλό μου την αρχαία ασιατική φιλοσοφία.

                                             *******************************************************************************

Υπάρχει μία ενδιαφέρουσα ιστορία για τους ιδρυτές των τριών βασικών κινέζικων θρησκειών. Ο μύθος λέει οτι μια μέρα στάθηκαν γύρω από ένα μπουκάλι γεμάτο ξύδι, και με τη σειρά, ένας – ένας το δοκίμασαν. Ο Κομφούκιος λέγεται ότι το βρήκε ξυνό (επειδή έβλεπε το κόσμο γεμάτο έκφυλους κ ανήθικους ανθρώπους). Ο Βούδας το βρήκε πικρό (εβλεπε το κόσμο γεμάτο πόνο κ δυστυχία). Όμως ο Λάο Τσε, ως ταοϊστής, το βρήκε γλυκό (γιατι θεωρούσε οτι πισω απο τα παντα κυριαρχεί μια απαραβίαστη φυσική αρμονία).

Ο ΚΟΜΦΟΥΚΙΟΣ λοιπον ηταν απελπισμένος & μισάνθρωπος. Ειδε ως πηγή του κακού που κυριαρχεί στο κόσμο τον ίδιο τον άνθρωπο (μια σχεδον υπαρξιστικη οπτικη, οπου η καθε μεμοπνωμενη υπαρξη συμβαλει με την ατομικη της ανηθικοτητα στο να παραχθει η συνολικη ανθρωπινη δυστηχια). Κι οταν ο άνθρωπος, το μόνο ον που εχει συνείδηση του εαυτού του & λογικη σκέψη ειναι η πηγή του κακού, τοτε μάλλον δεν υπάρχει ελπίδα για τίποτα. Η φυση θα ηταν καλύτερα χωρίς εμας να την βιάζουμε (συχνα άλλωστε ο ανθρωπος τοποθετείτε σε αντιπαράθεση με τη φύση. Μια φυση που διαπνέεται ταχα απο μια αταλάντευτη ισορροπία, την οποία ο άνθρωπος απειλή & αντιμάχεται. Λες και ο ανθρωπος αποτελεί κατι ξενο απο την φυση).

Ο ΒΟΥΔΑΣ με τη σειρα του, βρήκε το κόσμο πικρό. Δεν είδε τον άνθρωπο ως πηγή του κακου αλλα ως ενα αιώνιο θύμα. Ενα ον καταδικασμένο να βασανίζεται απο δυστυχίες, γιατι η δυστυχία ειναι η πεμπτουσία της ζωής. (Ερχόμαστε στο κόσμο κλαίγοντας και οταν κλάψουμε αρκετά πεθαίνουμε). Αντιλαμβανωνταν την ζωη σαν ενα χριστιανικο καθαρτηριο, οπου γεννιομαστε για να υποφερουμε και μεσω του πονου να εξαγνιστουμε, να φωτιστουμε και να ανελθουμε πανω και περα απο την δυστηχια (Μια Ντοστογιεφσκικου τυπου αποδοχη και νατουραλιστικη νομιμοποιηση της δυστηχιας που λειτουργει τελικως καθαρτικα σε ηθικο-υπαρξιακο επιπεδο.)

Ο Λαο Τσε αντίθετα γεύτηκε το κόσμο γλυκό γιατι πίσω απο το παραπετασμα διεκρινε μια αόρατη ανυπέρβλητη ισορροπία. Μια αψεγαδιαστη αρμονια, στην οποια δεν εχουμε παρα να παραδοθουμε, να αφεθουμε και αυτη θα μας οδηγηση στην οδο (ΤΑΟ) της ευδαιμονιας. Μεθυσμένος απο την ψευδαίσθηση αυτη βρηκε το κατάλληλο φάρμακο για την κατάθλιψη στην οποια ειχαν περιπέσει ο ΚΟΜΦΟΥΚΙΟΣ & ο ΒΟΥΔΑΣ (ο ενας απο τον εκφυλισμό των ανθρώπων & ο αλλος απο την δυστυχία τους). Σύμφωνα με τον Λαο Τσε, ο άνθρωπος δεν εχει παρα να ακολουθήσει την φυσική ροή των πραγμάτων & τότε – ετσι απλά και δίχως προσπάθεια- θα ευτυχήσει. “Μη κάνοντας τίποτα, όλα μπαίνουν σε τάξη” είχε πει.

Αυτη η αναφορά που έκανα στο παραπάνω μύθο δεν αποτελεί σε καμιά περίπτωση συμπύκνωσή της διδασκαλίας αυτων των παμπάλαιων διανοητών. Η διδασκαλία τους είναι πλούσια σε σοφία αλλά και αφελείς αντιθέσεις και επιδέχεται πολλαπλές αναγνώσεις. Επειδή όμως δεν με ενδιαφέρει να κανω κάποια εκτενή κριτική στην αρχαία ασιατική φιλοσοφία, θα επικεντρωθώ απλως στο να κάνω μια σύνδεση ανάμεσα στις 3 αυτες αρχαίες φιλοσοφίες και κάποιες διαδεδομένες σύγχρονες κοσμοαντιλήψεις. Ακόμη και αν η παραπάνω ανάλυση της διδασκαλίας των 3 αυτων φιλοσόφων ειναι άστοχη και αδικη απεναντι τους, μπορει κανείς να διαφωνήσει στο οτι και οι 3 εκδοχες της (ξινό-πικρό-γλυκό) βρίσκουν σήμερα πάρα πολύ μεγάλη εφαρμογή; Θα εξηγήσω αμέσως τι εννοώ.

1. ΚΟΜΦΟΥΚΙΟΣ

Η εμπειρία μου καταδεικνύει πως ειναι τεράστιος ο όγκος των ανθρώπων που βαδίζουν στη ζωη τους με απόλυτη βεβαιότητα πως ο πολιτισμός μας ειναι διεφθαρμένος, βάρβαρος & καταστροφικός. Πιστεύουν ακράδαντα οτι οι άνθρωποι ειναι άπληστοι & ανήθικοι και σε καμια περίπτωση δεν πρόκειται κάποιος φτωχός και ανίσχυρος να βρει το δίκιο του ή να προστατέψει την αλήθεια απέναντι στα ψέματα των χυδαίων (με αλλα λογια οι άνθρωποι ειναι εκφυλισμένοι & η γεύση του κόσμου ξινή – ΚΟΜΦΟΥΚΙΟΣ).

menciusΕνας τετοιος άνθρωπος δεν ειναι απλα απογοητευμένος, νομίζω οτι εχει περάσει ακομη πιο περα, στον απόλυτο κυνισμό. Μπορει να αποδεχθεί ως φυσιολογική και αναμενόμενη καθε αγριότητα που συμβαίνει (ακόμη & μπροστά του) και σπάνια θα επιλέξει να συγκρουστεί μαζι της (για να προστατέψει τι άλλωστε;).

Το μονο που απομένει να πράξει αυτός ο άνθρωπος ειναι να κοιτάξει την πάρτη του και να φροντίσει (ενάντια στο πείσμα ολων των υπολοίπων) την οικογένεια του. Ειναι αραγε λίγοι οι άνθρωποι που γεύονται ετσι το (ξινό) κόσμο;

Η διαφθορά και η διαπλοκή κυριαρχεί παντού, σου λενε τέτοιοι άνθρωποι καθημερινά. Αλλα η διαπίστωση αυτη απο τη πλευρά τους δεν πρόκειται να προκαλέσει στους ίδιους θυμό (αρα & καποια αντίδραση) αλλα απολυτη απαξίωση των πάντων. Και οι περισσότεροι απο αυτούς αν καταφέρουν καποτε να ελπίσουν σε κατι, αυτο το κάτι εντοπίζεται στο μετέπειτα κοσμο, εκει οπου οι φτωχοι και βασανισμένοι θα δικαιωθούν.

2. ΒΟΥΔΑΣ

Ταυτόχρονα εχω συναντήσει αμέτρητους ανθρώπους που βρίσκουν το κόσμο γύρω τους πικρό και γονατίζουν κατω απο το βάρος αυτης της εντύπωσης. Για αυτους κοσμος σημαίνει πόνος. Η δυστηχια ειναι (οπως θα υποστήριζε κ ο Βουδας) καθολική & ανυπέρβλητη ενω η ευτυχία παντα ανολοκλήρωτη και παροδικη.

1128652__buddha_pΤο συναισθηματικό ραντάρ αυτών των ανθρώπων περιστρέφεται γύρω απο ενα δίπολο, αλλα αυτη τη φορα δεν ειναι το καλο & το κακο (η γνώση & η άγνοια, η ηθικη & ανηθικότητα, η πρόοδος & η στασιμότητα) ειναι οι θύτες και τα θύματα.

Τα πάντα μπορει να γινουν θύτες και τα πάντα μπορουν να υπάρξουν ως θύματα. Οι άνθρωποι στα ματια τούς ειναι δυστυχισμένα οντα που υποφέρουν (απο τσουναμια, σεισμούς, πείνα & αρρώστιες). Οι ιδιοι ομως άνθρωποι ειναι επίσης αιμοσταγείς θύτες που βασανίζουν αλλους ανθρώπους, αθώα ζωα κ κακομεταχειριζονται το φυσικο περιβαλλον.

Τα ζωα ειναι θύματα της βαρβαρότητας του ανθρωπου, σκοτώνονται για να τραφεί και συχνα κακοποιούνται για να κορεστουν προσωρινά τα σαδιστικά του ένστικτα. Η αθωότητα των ζώων ομως κλονίζεται οταν σε καποιο τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ (που ως διαπαιδαγωγικο ειναι κατάλληλο για ολες της ηλικίες) γίνουν μάρτυρες της κατασπαραξης μιας νεαρης αντιλόπης (ενω ειναι ζωντανή) απο μια αγελη λιονταριών. Αυτο διαλύει καθε αίσθηση αθωότητας που ειχαν απέναντι στα ζωα και βλεπουν τα παντα ξανα ως δυο όψεις του ιδιου νομίσματος. Ο πονος ειναι μεσα στη ζωη, τίποτα δεν ειναι αθώο, ουτε καν τα ζωα (συμπεραίνουν λυπημένοι).

Το μόνο που τους απομένει τοτε ειναι να αναγάγουν τα παιδιά ως την κορωνίδα της αθωότητας και να συμπάσχουν με τη δυστυχία τους. Ακομη κι αν γραφτούν ομως σε δεκάδες οργανώσεις προστασίας των ανυπεράσπιστων παιδειών για να περισώσουν το μέλλον της ανθρωπότητας – ακομη και τοτε δεν μπορούν παρα τα οσα κανουν να δοκιμάζουν μια πικρη γεύση στο τέλος της ημέρας. Άλλωστε ακομη κι αυτα τα αθώα παιδιά κάποτε θα μεγαλώσουν και τοτε θα βασανίζουν αλλους ανθρώπους & ζωα.

Η αλυσίδα του πονου δεν γίνεται να σπάσει ποτέ, η δυστυχία ειναι ανυπέρβλητη. Θα παραμένουν απογοητευμένοι, αλλα δεν θα σταματήσουν ποτε να πονούν για τη δυστυχία του κοσμου μας. Αν σταματήσουν να πονουν θα γινουν απάνθρωποι (θα ειναι κι αυτοί θύτες). Αρα θα υπομένουν μαρτυρικά τα αρνητικά αυτα συναισθήματα μέχρι να πεθάνουν ή μεχρι να αποβάλουν απο μεσα τους καθε επιθυμια για μια καλύτερη ζωή (ΒΟΥΔΑΣ : Οι επιθυμίες είναι η πηγή της θλίψης).

  1. ΛΑΟ ΤΣΕ

Τελος, υπάρχουν και οι άνθρωποι που δεν πτοούνται με τίποτα. Αυτοι που θα έχουν παντα το κουράγιο να εμφανιστούν στο καφενείο και να αποδείξουν οτι το χιούμορ & η αισιοδοξία τους ειναι αστείρευτα. Για αυτούς οι ειδήσεις των τραγικών γεγονότων ηχούν στα αυτιά τούς σαν κατι που δεν τούς αφορά. Δείχνουν πραγματικά να μην συγκινούνται απο τις καταστροφές που συντελούνται γύρω τους, χωρις αυτο να σημαίνει οτι ειναι σκληροί ή προκλητικοί. Δείχνουν ομως ειλικρινως να μην καταρρακώνονται αντικρίζοντας τη δυστυχία & να διατηρούν μια συναισθηματική ανωτερότητα απέναντι στον ανθρώπινο πόνο ( ισως επειδή οπως λεει ο Λαο ΤσεΑυτό που η κάμπια ονομάζει τέλος του κόσμου, η ζωή το λέει πεταλούδα. ”).

lao-tse
Για αυτούς τα βάσανα του κόσμου προέρχονται απο την ανοησία των ανθρώπων. Απο τη μάταιη προσπάθεια να ελέγξουμε
 τη ροη των εξελίξεων και τη μοίρα μας γενικά (Λαο Τσε : Μη στενοχωριέσαι, άφησε τα πράγματα να πάνε μόνα τους. Οι ηλίθιοι και οι κακοί θα νικηθούν στο τέλος).

Σύμφωνα με αυτους πρεπει να αφεθούμε στη σοφία της φύσης (του θεου, της τυχης, του ταο) και ανάλογα με τις συνθήκες να αλλάζουμε χρώμα δέρματος σαν χαμαιλέοντες, έχοντας παντα υπόψιν μας οτι σοφία σημαίνει αποδοχή της πραγματικότητας και προσαρμοστικότητα. Ο ανθρωπος ειναι ενας απλος παρατηρητής της ζωης, δεν πρεπει να εχει καποιο απώτερο στοχο (Λαο Τσε : Ο καλός ταξιδευτής δεν έχει σταθερά σχέδια και δεν έχει καμιά πρόθεση να φτάσει κάπου).

Ειναι αλαζονεία να νομίζει ο άνθρωπος οτι μπορει να ρυθμίζει ο ίδιος τη ζωη του και να προσπαθεί να βελτιώσει τις συνθήκες ύπαρξης του (Λαο Τσε : Η φύση δεν βιάζεται ποτέ, κι όμως τα πάντα γίνονται στην ώρα τους).

Αυτή η (γλυκιά γεύση) αντίληψη μπορει να ειναι απλως μια αμυντική άρνηση της πραγματικότητας, ενας κυνικός στρουθοκαμηλισμός ή μια πηγαία αίσθηση οτι πράγματι υπάρχει καποιου είδους ανώτερης δικαιοσύνης στο κοσμο. Όποια κι αν ειναι ομως η πηγη της αισιοδοξίας τους (απο όποια αυταπάτη κι αν τρέφεται) το αποτέλεσμα ειναι το ιδιο. Κατορθώνουν πραγματικά να συμπεριφέρονται σαν τίποτα να μην τούς αγγίζει & αφου ειναι άτρωτοι γιατι να πράξουν το παραμικρό; (καλύτερα να μην εμπλακούν – άλλωστε οπως λεει & ο Λαο Τσε : Μη κάνοντας τιποτα, ολα μπαίνουν σε τάξη).

Αυτοι οι ανθρωποι κατορθώνουν να βαδίζουν με μια απόκοσμη γαλήνη που εμεις οι υπόλοιποι κάνουμε καμια φορά το λαθος να θαυμάσουμε ή ακομη & να ζηλέψουμε οταν αποκαρδιωνόμαστε απο τις εγκόσμιες δυστυχίες. Οσο γοητευτική κι αν φαντάζει η γαλήνη που ακτινοβολούν ομως στη πραγματικότητα πισω της κρύβεται μονάχα αγνή & αδιασάλευτη τρελα (αν ως τρελα ορίσουμε την απόκλιση του νου απο την πραγματικότητα).

Μια τρελα που τους θωρακίζει και μένουν ανέγγιχτοι απο τη δυστυχία που κυριαρχεί γυρω τους αλλα επιπλεον χλευάζουν & καθε απόπειρα να καταπολεμηθεί αυτη η δυστυχία. Θεωρούν δηλαδη παραπλανημένο & χιμαιρικό καθε άνθρωπο που ενεργεί με σκοπό να κανει το κοσμο που ζουμε καλύτερο (Εδω έγκειται άλλωστε η πεμπτουσία καθε θρησκείας. Η ύστατη αναβλητικότητα & η έσχατη μετάθεση της ελπίδας για μια καλύτερη ζωη στον επόμενο κόσμο).

ΒΟΥΔΑΣ, ΚΟΜΦΟΥΚΙΟΣ & Λαο Τσε. Τρεις πανάρχαιες διδασκαλίες που ομως επιβιώνουν μεταμορφωμένες ως κοσμο-θεωρήσεις στις συνειδήσεις του σήμερα. Κι αν πολλοί πιστεύουν οτι η Ιδεολογια παίζει δευτερεύοντα ρολο σε σχέση με τη πραγματικότητα (ο καθένας μπορεί να πιστεύει οτι θέλει κλπ κλπ), ας το αναλογιστούν αυτο καλύτερα. Γιατι απο τη μια υπάρχει ο κόσμος όπως ειναι – κι απο την αλλη ο κόσμος οπως τον βλέπουμε (ερμηνεύουμε). Και οι δυο πλευρές ειναι της ιδιας βαρύτητας, γιατι η θεωρητική προσέγγιση του καθε ανθρώπου απέναντι στο κοσμο επηρεάζει την δράση του ατόμου αυτού μέσα στο κόσμο και αρα συνδιαμορφώνει τον κόσμο (επιδρωντας ετσι & στη ζωη των αλλων ανθρώπων).

Ένας παγκόσμιος χάρτης που δεν περιλαμβάνει την Ουτοπία δεν αξίζει ούτε ματιά, καθώς παραλείπει τη μόνη χώρα όπου η Ανθρωπότητα αποβιβάζεται πάντα. Και τότε ατενίζει και, διακρίνοντας μία καλύτερη χώρα, ανοίγει πανιά. Πρόοδος είναι η πραγμάτωση των Ουτοπιών.   –  Όσκαρ Ουάιλντ

Advertisements

~ από Epikss στο Οκτώβριος 28, 2014.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s